Freelance tekstschrijver & dichter | Tekstbureau
Voor een nieuw magazine over natuurgebied Weerribben en Wieden schreef ik twee gedichten over de natuur. Ze gaan vooral over de persoonlijke beleving daarvan.
Het eerste gedicht (Struinen) opent het magazine. Het tweede (Gevonden) sluit het magazine af. Bijzonder is dat deze natuur gedichten samen een geheel vormen.
Lees verder
Deze haiku voorbeelden zijn handig om de ‘basisregels’ van de oorspronkelijk Japanse dichtvorm (zonder rijm) snel te begrijpen of als je zelf haiku’s wilt schrijven. Want de haiku is springlevend en wordt weer steeds populairder.
De klassieke Japanse haiku van 17 lettergrepen (5, 7 en 5 in drie regels) is vaak gericht op het vastleggen van een klein moment van (zintuiglijke) verwondering. Het gaat dan om dingen die je voelt, hoort, ruikt of ziet. En niet zozeer WAT je feitelijk waarneemt, maar vooral HOE dat voelt, ruikt of klinkt. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de bekendste haiku:
Oh, oude vijver, een kikker springt van de kant, geluid van water. (Matsuo Basho 1644 – 1694)
In de woorden van de bekende haikumeester Basho is de haiku ‘vooral een manier van kijken’. Klassieke haiku’s gaan ook vaak over veranderingen in de natuur, waar de schrijver in opgaat. En ze gaan vaak over vergankelijkheid en het ontdekken van de onveranderlijkheid in de kleine tijdelijke veranderingen. Beide elementen zitten subtiel in dit voorbeeld:
Insecten zoemen wanneer de kamperfoelie een bloem laat vallen (Yosa Buson 1716-1784)
De seizoenen kregen ook vaak een plek in klassieke haiku’s:
In het morgenrood Op de tip van het graanblad De rijp van ’t voorjaar (Uejima Onitsura 1661-1738)
Onder de halmen van de herfst, die voorbijgaat verbergt zich de stroom (Kaya Shirao 1738-1791)
Een seizoen kan direct benoemd zijn, maar de verwijzing kan ook indirect zijn. Bijvoorbeeld door het weer of het gedrag van planten (zoals bloesem in de lente) of dieren.
Een ijskoude maan Schrijft schaduwen van bomen Over het sneeuwveld (Otani Kubutsu 1875-1943)
Het leuke van de haiku is dat de basisregels zeker niet ‘heilig’ zijn. Je kunt er dus mee spelen en veel kanten mee op.
Ik schepte de maan in mijn schotel en goot hem weg met het water Ryūho, 1595 -1669
Ook worden de 17 lettergrepen soms losgelaten om de expressie en lading van woorden te vergroten. Ook bij vertalingen zie je dat regelmatig.
Hoe de abrikozen heel diep het zonlicht drinken in grote stilte. (Otsuji Osuga 1881 — 1920)
Veel mensen schrijven regelmatig een haiku. Om de geest te scherpen of momenten van verwondering ‘even’ vast te leggen. Ik schreef een tijdlang dagelijks een haiku. Daardoor ga je anders naar je omgeving kijken. Hier een voorbeeld uit mijn eigen collectie:
Een aalscholver landt de rivier slokt gewillig PLOEPS weg, samen één.
Er zijn ook redelijk wat bekende mensen die haiku’s schrijven. Kees van Kooten is bijvoorbeeld fan van de haiku en schreef er een heel boek mee (575 Haikoots). Hier een voorbeeld:
De hond kijkt hem aan als de baas zit te poepen maar nooit omgekeerd (Kees van Kooten)
Een bekend persoon uit een andere hoek die bijna dagelijks een haiku schrijft, is Herman van Rompuy, voormalig premier van België en voorzitter van de Europese Raad. Ook in deze rollen begon hij zijn dag bijna dagelijks met het schrijven van een haiku, die hij vaak deelde met de buitenwereld. En hij is blijven schrijven, ook naar aanleiding van de actualiteit, zoals hier een lockdown in de coronatijd:
Corona stilte Verdringt het minst dringende Een tijd voor inkeer (Herman Van Rompuy)
En dan nog een voorbeeld over het carnaval, van de moderne Vlaamse haikuschrijver Luk Gybels. Hij schrijft hier ‘klassiek’ over een (huiselijk) moment van verwondering, maar de 17 lettergrepen laat deze haikudichter vaak ook gerust los.
Bij het ontwaken een handvol confetti op het hoofdkussen. (Luk Gybels)
Hopelijk geven deze haiku voorbeelden je snel een beeld van de haiku en hoe veelzijdig deze minigedichten zijn. Of misschien wil je ze zelf schrijven? Na het ‘puzzelen’ met woorden en lettergrepen ontstaat vaak ruimte voor verdieping en kun je ontdekken hoe groot en diep zo’n klein gedicht kan zijn.
Wil je zelf direct gaan schrijven, lees dan dit artikel eens:
Een haiku schrijven met deze 5 praktische tips.
Tot slot een haiku van schrijver Ilja Leonard Pfeijffer.
Met titel, want dat kan ook.
GEEN HAIKU vlinder in de trein mijn god dacht ik als daar maar geen haiku van komt (Ilja Leonard Pfeijffer)
Als (huur)dichter word ik op verschillende manieren ingezet: voor tijdschriften, als locatiedichter op congressen en evenementen en op afstand. Recent heb ik op afstand weer een bijzonder (ingelijst) gedicht mogen maken: als cadeau voor een collega die met pensioen gaat. Het is een mooi praktijkvoorbeeld van hoe zoiets kan gaan.
Lees verder
Organisaties kiezen steeds vaker voor authentieke, originele communicatie en willen daarom een gedicht laten maken. Als moderne dichter krijg ik vooral het laatste jaar opvallend veel zakelijke aanvragen naast mijn autonome dichtwerk en de opdrachten voor tijdschriften. Het werk als locatiedichter is door de coronacrisis natuurlijk wel tijdelijk afgenomen, maar de opdrachten als huurdichter op afstand nemen veel sterker toe.
Lees verder
Mijn eerste dichtbundel Moderne gedichten voor mannen (en stiekem ook voor vrouwen) is begin 2019 verschenen bij uitgeverij Boekscout. Hierin staan mijn autonome moderne gedichten sinds 2011. Zonder rijm, kort en krachtig. Het boek (€17,99) is verkrijgbaar via de Nederlandse boekwinkels en online in de webshop van de uitgeverij en o.a. bij Bol.com.
Titel: Moderne gedichten voor mannen (en stiekem ook voor vrouwen)
Auteur: Eric Hoogeweg
Uitgeverij: Boekscout
Aantal pagina’s: 66
Geïllustreerd: Ja (door: Kim Kok)
Uitvoering & formaat: A5 paperback
ISBN: 978-94-6389-015-1
Vaste prijs: € 16,50
Naast mijn werk als tekstschrijver schrijf ik sinds 2011 ook autonome gedichten. Dit zijn moderne gedichten: zonder rijm, kort en krachtig. Sommigen noemen het daarom ‘mannenpoëzie’. Daar komt de titel van het boek ook vandaan, met een dikke knipoog. Want vrouwen mogen natuurlijk ook meelezen (vandaar de subtitel).
In het boek staan de autonome gedichten die ik heb geschreven van 2011 t/m 2018. Gedichten die in opdracht zijn geschreven, staan niet in dit boek.
Ik heb weinig met klassieke poëzie. Juist daarom ging ik zelf moderne gedichten schrijven en ontwikkelde een eigen stijl. In de traditie van bijvoorbeeld Martin Bril, Jules Deelder en Charles Bukowski. Ik wil veel zeggen met weinig woorden, niet andersom. Als songwriter (van Orange Glow) ben ik ook meer beïnvloed door muziekteksten dan door dichters. Bijvoorbeeld de teksten van The Fall (Mark E. Smith), The Doors (Jim Morrison) en Arab Strap (Aidan Moffat).
Bekijk hier drie voorbeelden van gedichten in het boek.
De illustraties in de dichtbundel zijn gemaakt door fotograaf Kim Kok.
Op deze pagina vind je voorbeelden van gedichten en meer informatie over mijn stijl als moderne dichter.
Wat maakt de gedichten tot moderne poëzie? Dat zit in de vorm, inhoud en de directe stijl: zonder rijm of omhaal van woorden. Altijd met veel ritme. Rhythm is everything. Vrees dus niet voor een overdosis bijvoeglijke naamwoorden of ‘boterzacht gezwijmel over het zachte fluwelen maanlicht’. Als dichter zeg ik graag meer met minder woorden. Door deze moderne dichtstijl worden de gedichten niet alleen gewaardeerd door poëzieliefhebbers, maar ook door een breed publiek. Mijn voorbeelden van gedichten maken het snel duidelijk.
Als huisdichter werkte ik sinds 2012 ook in opdracht van zeer diverse opdrachtgevers. Vooral tijdschriften, bedrijven en organisaties: van klein tot heel groot en in alle sectoren. Hier een kleine greep uit de zeer diverse groep opdrachtgevers. Dat zijn o.a. Bol.com, Gucci, Hogeschool van Amsterdam, Rijkswaterstaat, DGBC (Dutch Green Building Council), IT-bedrijf Burst Digital (tijdens hun kerstdiner), de Programmaraad (van VNG, UWV, Cedris en Divosa), Randstad, Taalcongres Breda, Vliegveld Twente, Wageningen University, VU Medisch Centrum, Isala Ziekenhuizen (Zwolle) en de tijdschriften Hopster en Schuim (over speciaalbier) en het blad IJssel Moves.
Om een goed beeld te krijgen van de stijl en toepassingen hier enkele voorbeelden van gedichten met een korte toelichting over de opdracht en context.
De Hogeschool van Amsterdam liet voor alle thuiswerkende docenten een gedicht maken die zij opgestuurd kregen als ansichtkaart. Ook de vormgeving en druk is verzorgd vanuit de Tekstwerkplaats door fotograaf en vormgever Kim Kok, uiteraard afgestemd op de huisstijl van de opdrachtgever.
◀ Gedicht als cadeau over het gevoel van Zweden en de herinneringen van 2 mensen (na 2 korte interviews), bij een foto van het Zweedse bos.
Gedicht voor moeder en drie dochters over hun overleden man & vader ▶
