Workshop dichten & haiku schrijven

Als dichter gaf ik regelmatig workshops, waaronder de workshop: Haiku Schrijven. Dit doe ik niet meer, maar er is nog veel interesse voor deze van oorsprong Japanse dichtvorm. Daarom zijn deze pagina’s nog even blijven staan. Doe er je voordeel mee!

Wat is een haiku?

De haiku is een kort, niet-rijmend gedicht in drie regels, met in totaal 17 lettergrepen (5–7–5). Haiku’s zijn in de zeventiende eeuw ontstaan in Japan door het wedijveren tussen verschillende grote dichters. Ze waren eigenlijk onderdeel van een uitgebreidere dichtvorm (renga). Mensen schreven vaak samen in groepen aan de verschillende onderdelen. Vooral om hun geest te scherpen en als sociale activiteit. Zo gebruik ik het nu ook weer als workshop voor congressen, evenementen en andere activiteiten.

Insteek, niveau en verdieping

Het niveau van de workshops was afgestemd op de deelnemers én het doel van de bijeenkomst. De ene keer was dat ‘de basis’ van het schrijven in 17 lettergrepen. Een andere keer kon het juist gaan over het benutten van iedere lettergreep, de lading van woorden en maximale expressie. Of over het gebruik van klassieke elementen zoals natuurbeleving, verwondering of (indirecte) verwijzingen naar de seizoenen. Of we gingen nóg dieper richting mindfulness en zenboeddhisme. Want zo’n kleine haiku kan eigenlijk heel groots en diep zijn.

Onderwerpen voor haiku’s

Het leuke van haiku’s is dat ze werkelijk over alles kunnen gaan! Grote onderwerpen zoals: het leven, zingeving of nieuwe inzichten. Maar ook over ‘kleinere’ onderwerpen zoals: een schuursponsje, Netflix of een loszittende knoop. Vaak gaat een haiku over een momentopname in het hier en NU. Daardoor sluiten ze goed aan bij actuele thema’s zoals mindfulness, bewust leven of het zen boeddhisme. Maar dat hoeft helemaal niet.

De klassieke Japanse haiku gaat meestal over een (klein) moment van verwondering, vaak door natuurbeleving. Zoals deze beroemdste klassieke haiku (vertaald) uit Japan:

Oh, oude vijver,
een kikker springt van de kant,
geluid van water.

Matsuo Basho (1644 – 1694)

Dit is ook een fraaie klassieker:

Dikke huisjesslak,
ook jij beklim de Fuji
– maar langzaam, langzaam.

Issa (1763 – 1828)

Meer & moderne voorbeelden van haiku’s

De haiku is nog steeds springlevend en wordt steeds populairder. Er zijn mensen die regelmatig (even) een haiku schrijven om iets vast te leggen of hun geest te scherpen. Ik deed dat een tijdlang dagelijks en schrijf er nog regelmatig een.

Bekijk hier meer haiku voorbeelden: klassieke én moderne haiku’s.